آشنایی با زبان آلمانی

در این مقاله به بررسی ویژگی‌های زبان آلمانی و مقایسه آنها با زبان فارسی و انگلیسی می‌پردازیم.

1- ریشه‌شناسی و تبارشناسی 

زبان آلمانی، انگلیسی و فارسی از خانواده زبان‌های هندواروپایی هستند ولی زبان عربی از خانواده زبان‌های سامی است. زبان آلمانی در طی دوران توسعه خود، واژگان خودش را از زبان‌های ژرمنی باستان، لاتین، یونانی، فرانسوی و انگلیسی نو گرفته است.

2- تعداد سخنوران 

حدود 130 میلیون نفر در جهان زبان آلمانی را به عنوان زبان مادری خود بکار می‌برند. این زبان رایج‌ترین زبان در اتحادیه اروپاست.

در اروپا، مردم کشورها و مناطق مختلفی به زبان آلمانی صحبت می‌کنند،  این کشورها و مناطق شامل؛

آلمان، اتریش، لوکزامبورگ، لیختن‌اشتاین و بخش‌هایی از کشورهای سوئیس، بلژیک و ایتالیا

3- نحوه نوشتن اسامی 

در هر زبان دو نوع اسم وجود دارد؛ اسم عام و اسم خاص.

اسامی عام اسامی هستند که به شخص، شیء، مکان و … خاصی اشاره ندارند (مانند boy, cat, school در زبان انگلیسی). اسامی خاص اسامی هستند که به شخص، شیء، مکان و … خاصی اشاره دارند (مانند Jack, London در زبان انگلیسی).

نحوه نگارش این اسامی در زبان‌های لاتین با زبان فارسی متمایز است. در زبان‌های لاتین برای هر حرف دو شکل نگارش بزرگ و کوچک وجود دارد ولی در زبان فارسی حروف فقط یک شکل دارند.

همانطور که در جدول مشاهده می‌کنید در زبان فارسی نحوه نگارش و شکل حروف در این اسامی تفاوتی ندارد. در زبان آلمانی تمامی اسامی (خاص و عام) با حرف بزرگ آغاز می‌شوند ولی در زبان انگلیسی فقط اسامی خاص با حرف بزرگ شروع می‌شوند.

4- قابلیت ترکیب کلمات

براساس قواعد واج‌شناسی در زبان‌هایی مانند فارسی و انگلیسی، می‌توان دو کلمه را با هم ترکیب کرد و یک کلمه مرکب تولید نمود. معنای این کلمه ممکن است برگرفته از معنای دو کلمه قبلی بوده و یا معنای کاملاً جدیدی داشته باشد. این امر کمک می‌کند تا بتوان برای مفاهیم جدید، واژه و کلمه جدید ساخت. در زبان آلمانی نیز چنین امکانی وجود دارد. البته آلمانی زبان‌‌ها تمایل بسیار زیادی به ترکیب کلمات و تولید کلمات مرکب دارند. بطوری که در این زبان گاهاً شما کلمات مرکبی را می‌بینید که از ترکیب بیش از دو کلمه ساخته شده‌اند.

همانطور که مشاهده می‌کنید در زبان آلمانی تمایل به ترکیب کلمات مرکب بسیار بیشتر بوده و کلمات مرکبی تولید می‌شود که از عناصر  واژگانی زیادی ساخته شده و تعداد حروف بسیاری دارند. برای مثال کلمه مرکب آلمانی ذکر شده در جدول بالا از 80 حرف تشکیل شده و به معنای ” اتحادیه ادارات تابعه ساختمان اصلی تعمیر و نگهداری خدمات برق کشتیرانی بخار دانوب” می‌باشد.

5- جنسیت اسامی

یکی دیگر از ویژگی‌های زبان آلمانی، داشتن جنسیت برای اسامی است. البته در زبان‌های دیگری مانند عربی و فرانسوی نیز برای اسامی جنسیت وجود دارد. در زبان آلمانی برای اسامی سه جنسیت وجود دارد. این جنس‌ها شامل مذکر، مونث و خنثی می‌باشند. جنسیت در زبان آلمانی از دو نوع می‌باشد؛ جنسیت فیزیولوژیکی و جنسیت گرامری.

جنسیت فیزیولوژیکی: جنسیت این اسامی به ماهیت و جنس فیزیولوژیکی آن اسامی وابسته است. برای مثال اسامی که به مردان دلالت دارند، مذکر و اسامی که به زنان دلالت دارند مونث هستند. مثال:

Vater

اسم مذکر به معنای پدر

Mutter

اسم مونث به معنای مادر

جنسیت گرامری: در این نوع، جنسیت اسامی براساس ویژگی‌های گرامری اسم تعیین می‌شوند. این امر توسط برخی از پسوندها در اسامی صورت می گیرد. برای مثال:

die Erfahrung اسم مونث

der Frühling اسم مذکر

در زبان آلمانی هر اسم با توجه به جنسیت خود، حرف تعریف متمایز جنسیتی خاصی دارد. لازم به ذکر است در زبان فارسی، اسامی مشخصه جنسیتی مانند زبان آلمانی ندارند.

6- حرف تعریف

در بسیاری از زبان‌ها، اسامی می‌توانند در قالب معین و نامعین (معرفی یا نکره) در جمله حاضر می‌شوند. در زبان فارسی، انگلیسی و آلمانی نیز اسامی در این قالب‌ها بیان می‌شوند. در زبان فارسی و انگلیسی حروف و نشانه‌های تعریف معین و نامعین بدون دلالت بر جنسیت به اسامی افزوده می‌شوند. اما در زبان آلمانی برای هر جنسیت (مذکر، مونث و خنثی) حرف تعریف خاصی وجود دارد و این حروف تعریف باتوجه به معین و نامعین بودن اسامی نیز متفاوت هستند.

همانطور که در جدول بالا می‌بینید، در زبان آلمانی باتوجه به جنسیت اسامی و نوع حرف تعریف (معین و نامعین)، انواع مختلفی از حروف تعریف وجود دارد. ولی در زبان فارسی و انگلیسی، حروف تعریف اسامی مانند آلمانی متمایز نشده‌اند.

7- صرف کلمات

زبان آلمانی یکی از زبان‌های زنده دنیا می‌باشد که گرامر آن بسیار غنی بوده و از صرف خیلی قوی بهره‌مند است. در این زبان، فعل، صفت و حرف تعریف بطور کامل صرف می‌شوند. برای مثال در صرف صفت و حرف تعریف، جنسیت، شمار و نقش اسم و در صرف فعل، شخص، شمار و زمان نقش تعیین کننده‌ای دارند.

در این زبان، اسامی با توجه به نقش و شمار صرف می‌شوند. این صرف شدن اسامی عمدتا در نحوه صرف حرف تعریف اسامی منعکس می شود. همانطور که در تصویر زیر می‌بینید، اسامی آلمانی در چهار شکل متمایز می‌توانند صرف شوند؛ نومیناتیو، اکوزاتیو، داتیو و گنیتیو.

جدول زیر نیز می‌توانید نمونه‌هایی از  صرف حرف تعریف و صفت را در موقعیت‌های مختلف مشاهده کنید.

صرف کردن فعل به معنای ایجاد تغییراتی بر روی فعل می‌باشد. این تغییرات یا صرف کردن کمک می‌کند تا فعل بتواند زمان (گذشته، حال و آینده)، جنبه (ساده، کامل و …)، شخص (اول، دوم و سوم شخص)، شمار (مفرد و جمع)، وجه (امری، خبری و …)، حالت (معلوم و مجهول) را نشان دهد. در زبان آلمانی همانند فارسی، افعال با توجه به فاعل و نهاد خود بطور کامل صرف می‌شوند. لازم به ذکر است در زبان انگلیسی افعال برای تمامی فاعل‌ها بصورت متمایزی صرف نمی‌شوند. این افعال برای تمامی فاعل ها به یک شکل صرف شده و فقط برای سوم شخص مفرد متفاوت صرف می‌شوند.

8- جایگاه کلمات در جمله

یکی از ویژگی‌های زبان آلمانی، استقرار کلمات در مکان‌های خاصی در ساختار جمله می‌باشد. این ویژگی کمک می‌کند تا به راحتی به توان نقش کلمات را تعیین کرد و یا به نقش آنها پی برد. در زبان آلمانی فعل در جایگاه دوم قرار دارد. گاهی اوقات پیش می‌آید جمله دارای بیش از یک فعل است. در این حالت فعلی که قرار است براساس فاعل و زمان جمله صرف شود در جایگاه دوم قرار گیرد و فعل‌های دیگر بصورت صرف نشده و در قالب مصدر، در انتهای جمله قرار گیرند.

Ich mache Sport.

Ich will Sport machen.

9- انعطاف‌پذیری کلمات در جمله

از آنجایی که کلمات و اسامی در زبان آلمانی در نقش‌های مختلفی صرف می‌شوند (برای مثال نقش‌های فاعلی و مفعولی) و با توجه به نقش و جایگاه خود شکل متفاوتی می‌گیرند، این امکان فراهم می‌شود تا در زبان آلمانی کلمات را به راحتی حول فعل جابجا کرد و معنای جمله تغییر نکند. این کار با هدف تاکید گوینده بر روی کلمه خاصی در جمله صورت می‌گیرد.

Die Maus frisst den Käse.

Den Käse frisst die Maus.

با اینکه جای فاعل و مفعول در جمله بالا تغییر کرده، ولی معنای جمله تغییر نمی‌کند. و معنای هر دو جمله “موش پنیر را می‌خورد” است. این جابجایی فاعل و مفعول صرفاً به منظور تاکید گوینده بر مفعول جمله بوده است.

10- خواندن اعداد

زبان‌ آلمانی روش متفاوتی برای خواندن اعداد نسبت به زبان انگلیسی و یا فارسی دارد. در زبان آلمانی اعداد 0 تا 20 به شکل معمول و مانند انگلیسی خوانده می‌شوند ولی اعداد دورقمی از 21 و بعد از آن متفاوت خوانده می‌شوند. برای این اعداد در زبان آلمانی ابتدا یکان خوانده شده و سپس دهگان خوانده می‌شود.